Madeira is een vulkanisch eiland dat steil uit de zee oprijst, en is een autonome provincie van Portugal. Madeira is gelegen op een afstand van 850 kilometer ten zuidwesten van Portugal. Wijnbouw wordt bedreven tot een hoogte van 800 meter. Madeira kent zeer vele kleine percelen met wijnbouw. De teelt wordt voornamelijk bedreven op kleine terrassen die vaak zeer oud zijn, daardoor is mechanisatie nauwelijks mogelijk. 
Er worden vooral versterkte wijnen gemaakt.
De opbrengst mag maximaal 80 hectoliter per hectare opleveren. Er wordt amper 600 ha van de in totaal 2000 ha wijngaarden benut omdat de wijn kostbaar is en sinds W.O.II aan populariteit inboette.
De wijnen moeten minimaal drie jaar worden opgeslagen.
Het klimaat is subtropisch met milde winters en gematigde zomers. Het zuidelijke deel van het eiland is warmer dan het noordelijke. Er is veel regenval.
Het eiland is van vulkanische origine, de kleiachtige bodem bestaat daarom voornamelijk uit verweerde tufsteen en basalt. Daartussen vindt men humus.
Vroeger werden de types wijn gemaakt van de gelijknamige druif. Tegenwoordig wordt nog maar 1 druif gebruikt: de Tinta Negra. Soms gebruikt men de Tinta Negra Mole (Pinot Noir) 
Madeira moet 16-18% alcohol bevatten.

Types Madeira

  • Sercial (droog)
    Is amberkleurig, vaak gedronken als aperitieif, of bij soepe en visgerichten. De druiven groeieon op 800 m hoogte omdat ze lager te veel zonuren zouden hebben en te veel suikerconcentratie zouden bevatten
  • Verdelho (half droog)
    Is van velden op ca 500m hoogte afkomstig. Wordt als aperitief of als dessertwijn gedronken.
  • Bual (half zoet)
    Heeft een lichte notensmaak en past perfect bij kazen.
  • Malmesy of Kretenzische Malvazia (zoet)
    Kan zelfs samen met koffie gedronken worden

Geschiedenis
Vroeger werd op lange scheepsreizen wel eens port meegenomen. De port die over was na deze lange reis smaakte anders door invloed van temperatuur en oxidatie. Deze smaak viel in de smaak en dit was zo lucratief dat er extra vaten port meegenomen werden met het doel deze bij terugkeer te verkopen. Eenmaal ontdekt werd hoe deze veroudering kunstmatig kon doorgevoerd worden, moesten de vaten niet langer mee op de maandenlange reizen.

Canteiro- methode en industriële methode
Tegenwoordig wordt de madera verwarmd en minstens drie maanden in eikenhouten vaten van 480 liter bij 45 graden Celsius in hete loodsen (estufas) bewaard. Eenmaal de wijn uit de loodsen komt, heeft hij de enigszins gekarameliseerde smaak waaraan alle madera's zijn te herkennen. De industriële verwarming of estufado neemt drie maanden in beslag. Men noemt de verwarming door de zon zoals die nog door kleinere en conservatieve barros de "canteiro-methode". De traditionele huizen laten hun wijn vijf jaar lang op vaten rusten en verwarmen door de zon
Net als bij port zijn de beste maderawijnen vintage, dat wil zeggen: van één oogstjaar. Om als vintage verkocht te mogen worden moet de wijn van één enkel druivenras zijn gemaakt en minstens 20 jaar vatrijping achter de rug hebben. Er is een speciaal instituut (Instituto do Vinho da Madeira) dat beoordeelt of een bepaalde madera de naam vintage mag voeren. De allerbeste madeirawijnen kunnen een eeuw op vat of in glazen demijohns verblijven alvorens ze worden gebotteld. De daaropvolgende flesrijping is ook bijzonder traag, zodat maderawijnen tot de langst houdbare ter wereld behoren.
De kurken moeten iedere 35 jaar worden vervangen en de flessen moeten staande bewaard worden. Madeira uit de 18e eeuw is nog steeds drinkbaar.

Tegenwoordig mengen de producenten hun wijnen tot een merkwijn met een constante kwaliteit. Vroeger ging dat mengen volgens een solera-systeem gebruikt wordt om sherry te maken.
De maderawijnen van nu worden voornamelijk gemaakt door de gisting met alcohol te stoppen zoals bij de port.

madeiraa