Qua productie is Spanje het 3e grootste Europese wijnland na Italië en Frankrijk. Voor wat betreft de oppervlakte is Spanje het grootste wijn- producerende land ter wereld. Het is ook het meest bergachtige wijnland in Europa waardoor het telen er soms lastig is en men zeer beperkte opbrengsten heeft per ha.

De bergketens in het binnenland verdelen het land in natuurlijke regio’s en zijn bepalend voor het daar heersende klimaat. Zo’n 75% van Spanje bestaat uit mesetas (immense vlakten).

Spanje is al eeuwen gekend voor hun versterkte wijnen, sherry. De jongste decennia is Spanje ook met z’n gewone wijnen aan een sterke opmars bezig en is tegenwoordig een van de betere wijnlanden ter wereld.
Een allereerste grote stap voorwaarts kwam halverwege de 19e eeuw, toen de meer noordelijk gelegen Europese wijngebieden verwoest werden door de Phylloxera. Terwijl de druiifluis zuidwaarts trok staken Franse producenten de Pyreneeën over om hun beroep op Spaanse bodem voort te zetten waarbij ze vaak Franse wijnstokken meebrachten. Sommige wijngaarden met Cabernet Sauvignon en Merlot dateren uit deze tijd. Uiteindelijk bereikt de luis ook Spanje (eind 19e eeuw), maar toen was er al een oplossing gevonden, nl. enten op Amerikaanse onderstokken en konden de wijngaarden herplant worden met een minimale onderbrekingstijd in de productie.

De opmars van de Spaanse wijnen is toe te schrijven aan het feit dat tot in de jaren 80 van de 20ste eeuw ieder dorp zijn wijngaarden en coöperatieven had. De druiven werden aan de coöperatie geleverd om zo wijn te produceren. Van wijnbouw had men weinig kaas gegeten en men had er weinig middelen .
Rioja was hierop de traditionele uitzondering op de regel.
In Spanje kwam men tot het besef dat men er enorme mogelijkheden had:

  • Oude wijnstokken in alle regio’s
  • Vaak typische druivensoorten voor een bepaalde regio
  • Perfect klimaat voor de wijnbouw
  • Uitstekende terroirs

Sinds de intreding van Spanje in de Europese Unie in 1986 kwamen meer middelen vrij.
In zowat alle regio’s worden (top)wijnen geproduceerd . Het is in feite enkel in hooggebergten zoals de Sierra Nevada, dat in een groot gebied totaal geen wijn wordt verbouwd.

Er zijn grote verschillen que temperatuur tussen de seizoenen en grote temperatuursverschillen tussen dag en nacht.
Op Meseta heerst een semi-continentaal klimaat met strenge winters en het e zomers. In het noorwesten wordt heerst aan  kuststrook een Atlantische Oceaan- klimaat (gematigde temperaturen en vrij vochtig, zachte winters en aangename zomers)  beïnvloed door de Golf van Biscaya. Aan de oostelijke Costa’s heerst dan weer een mediterraan klimaat.  In het Zuidelijke Andalusië heerst een half continentaal, half mediterraan klimaat met zeer hete en droge zomers en enorm zachte winters. In Rioja, tot in La Mancha heeft men een continentaal klimaat met op sommige plaatsen extreme temperatuurverschillen tussen de winter en zomer en dag en nacht. Dit is vooral het geval in de regio’s langs de Duero. Een groot deel van het stukje Spanje met een continentaal klimaat liggen op een hoog plateau. Dit klimaat is uitstekend voor de Tempranillo druif.
In het gedeelte net boven Portugal, tegen de Atlantische kust, regio Galicia, heerst een Atlantisch klimaat. Deze regio is de bakermat van witte en rode topwijnen.

Qua bodemsoorten vindt men een enorm gamma aan types met één gemeenschappelijk kenmerkt: de bodems zijn meestal arm met weinig organisch materiaal. Er zijn ook veel zandbodems, rotsbodems, kalkbodem, …. De wijnstokken worden verder van elkaar geplaatst dan elders en de opbrengst is dan ook lager dan in Frankrijk of Italië

Druivenvariëteiten

Ook in Spanje vindt men wereldwijd aangeplante druiven als Chardonnay, Sauvignon Blanc, Cabernet Sauvignon, Merlot en Syrah. Maar in Spanje vindt men ook meer dan 500 lokale druivensoorten.

Hieronder de belangrijkste

  • Wit
    • Airen: uitsluitend in Spanje voorkomend, goed voor 30% van de totale  druivenoogst
    • Albariño: Galicia
    • Macabeo (Viura): in heel Noord-Spanje en in zuidelijker gelegen delen waar men Cava mag maken. In Catalunya wordt hij geassembleerd met Xarel-lo en Parellada,. Cava's van buiten Catalunya zijn meestal 100 procent macabeo. Wat stille wijnen betreft is de macabeo de belangrijkste witte druif voor Rioja en Navarra.
    • Moscatel (de Alejandria of Moscatel Romano): hoofdzakelijk in Valencia, Alicante, Malaga en Canarische Eilanden. De naam Moscatel de Alejandria is afgeleid uit het feit dat er wordt vermoed dat druif afkomstig is uit Alexandrië (Egypte).
    • Palomino: vooral voor Sherry
    • Parellada: vooral in Penèdes voor mousserende wijnen en Costes de Serge (grens van Catalonië en Aragon, ten westen van Barcelona
    • Pedro Ximinez: regio Montilla-Moriles, nabij Cordoba. Vooral gebruikt voor de betere zoete wijnen
    • Verdejo: populariste witte druif. Wordt vaak gebruikt in cuvées met Macabeo en Palomino
    • Xarel-lo: typisch Catalaanse druif
  • Blauw
    • Bobal: Wordt uitsluitend in Spanje aangeplant.uit het noorden van Levante. Vaak in combinatie met Grenache en Monastrell.
    • Cariñena: genoemd naar streek van herkomst (Aragon), wordt ook gebruikt in Catalonië en Rioja.Andere benaming is Mazuelo.
    • In Frankrijk en California te vinden als Carignan
    • Garnacha: meest aangeplante druif in Spanje
    • Garnacha blanca (Grenache Blanc)
    • Garancha tintorera (Grenache Noir)
    • Graciano: een van de beste Spaanse druiven (in Frankrijk gekend als Morrastel)
    • Mencia: vooral in Galicia en El Bierzo (in het noordwesten van Spanje)
    • Monastrell : vaak voorkomend in zuiden van Levante, in Frankrijk gekend als Mourvèdre
    • Tempranillo: bekendste Spaanse druif, andere benamingen zijn Cencibel in La Mancha, Ull de llebre in Catalunya, Tinto Fino of Tinto del País in Ribera del Duero, Tinta de Toro in Toro.
spanje